Skocz do zawartości

Wędliny domowe - forum korzysta z plików cookies. Więcej informacji znajdziesz na stronie: Polityka prywatności. W celu usunięcia tej wiadomości kliknij:    Akceptuję użycie plików cookies

Witaj na forum Wędzarniczej Braci


Logowanie »  Zaloguj korzystając z Facebooka

Rejestracja
Na naszym forum, tak jak na większości innych, musisz się zarejestrować by móc korzystać z wszystkich funkcji dostępnych dla użytkowników.

To bardzo prosta procedura, która zajmie Ci tylko chwilę, a dzięki temu będziesz mógł korzystać z dodatkowych funkcji niedostępnych dla użytkowników niezalogowanych.

Zakładając swoje konto będziesz mógł między innymi:
- rozpoczynać nowe tematy na forum,
- odpowiadać na posty innych,
- przeglądać załączone do postów zdjęcia,
- wysyłać prywatne wiadomości do innych użytkowników,
- dostawać powiadomienia o nowych postach.

Zachęcamy do rejestracji!!!
 

Zdjęcie

[Rozbiór] Budowa układu kostnego oraz mięśniowego drobiu


  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
1 odpowiedź w tym temacie

#1 Maxell

Maxell

    Uzależniony od forum

  • Moderatorzy
  • 23010 postów
  • MiejscowośćBełchatów

Napisano 27 mar 2017 - 13:53

1. Budowa układu kostnego i mięśniowego drobiu

 

Układ narządów ruchu (apparatus motorius) u ptaków składa się, podobnie jak u ssaków, z dwu głównych części. Są nimi układ kostny, będący częścią bierną, i układ mięśniowy, stanowiący część czynną.

 

1.1. Układ kostny

 

Kościec ptaków różni się od kośćca ssaków. Różnice polegają na tym, że rozwija się on szybciej niż u ssaków, a części chrzęstne wcześniej kostnieją. U ptaków dorosłych występują tylko chrząstki stawowe; brak jakichkolwiek innych tworów chrzęstnych. Kości długie mają jeden ośrodek kostnienia w trzonie, i tym samym brak im nasad i chrząstek nasadowych. Cechą szczególną ptaków są przestrzenie powietrzne w kościach, w których znajdują się błoniaste rurki, pozostające w łączności z workami powietrznymi. Przestrzeni powietrznych nie mają kości obręczy kończyny piersiowej (z wyjątkiem kości ramiennej) i kości obręczy kończyny miednicznej. Kości z przestrzeniami powietrznymi nie zawierają ani tłuszczu, ani szpiku. Szpik czerwony znajduje się we wszystkich kościach u ptaków młodych.

Kości ptaków są bogate w sole mineralne. Duża zawartość soli wapniowych nadaje im znacznej twardości.

Dalsze różnice między kośćcem ptaków i ssaków są następujące: brak u ptaków zębów, pojedynczy kłykieć potyliczny, ruchomość części górnej dzioba, kompletna obręcz kończyny piersiowej, przekształcenie obręczy kończyny piersiowej w skrzydło, występowanie wyrostków haczykowatych (processus uncinati) na żebrach, skostnienie części mostka, zrośnięcie się kręgów lędźwiowych i krzyżowych ze sobą, jak również z miednicą.

 

Załączony plik  rysunek.1.jpg   75,18 KB   1 Ilość pobrań

 

Kościec kury: 1 - kość międzyszczękowa, 2 - nozdrza zewnętrzne, 3 - kość nosowa, 4 - kość łzowa, 5 - kość sitowa, 6 - kość podniebienna, 7 - kość skrzydłowa, 8 - kość czworoboczna, 9 - kręg szyjny I, 10 - kręgi piersiowe, 11 - kręgi ogonowe, 12 - pygostyl, 13 - obojczyk, 14 - kość krucza, 15 - mostek, 16 - wyrostki haczykowate, 17 - łopatka, 18 - kość biodrowa, 19 - kość kulszowa, 20 - kość łonowa, 21 - kość ramienna, 22 - kość promieniowa, 23 - kość łokciowa, 24 - kość śródręcza, 25 - kciuk, 26 - palec II, 27 - palec III, 28 - kość udowa, 29 - kość piszczelowa, 30 - kość strzałkowa, 31 - kość śródstopia, 32 - palec I, 33 - palec II, 34 - palec III, 35 - palec IV

 

1.1.1. Kręgosłup

 

W kręgosłupie (columna vertebralis) ptaków, podobnie jak u ssaków, rozróżnia się części: szyjną, piersiową, lędźwiową, krzyżową i ogonową (rys. 1). Różnica polega na tym, że liczba kręgów szyjnych u ptaków nie jest stała oraz kręgi piersiowe, lędźwiowe, krzyżowe i ogonowe są połączone ze sobą kościozrostem. Ogólna liczba kręgów wynosi od 39 (ptaki śpiewające) do 69 (łabędź).

Część szyjna kręgosłupa jest stosunkowo długa, o dobrej ruchomości, wygięta w kształcie litery S. Liczba kręgów szyjnych jest różna u poszczególnych gatunków ptaków: u kury jest ich 13, u kaczki 14-15, u gęsi 17-18, u indyka 13-14, a u łabędzia 25.

Kręg szyjny I (szczytowy, dźwigacz) jest małym, pierścieniowatym kręgiem, z głębokim dołem stawowym dla połączenia się z kłykciem kości potylicznej.

Kręg szyjny II (obrotowy) ma dobrze wykształcony ząb, którym zestawia się również z kłykciem kości potylicznej.

Trzony dalszych kręgów szyjnych łączą się za pomocą siodełkowych powierzchni. Łuki kręgowe mają słabo wykształcone wyrostki kolczyste. Wyrostki poprzeczne są przebite otworami poprzecznymi, które tworzą przewód poprzeczny dla tętnicy i żyły kręgowej. Na wyrostkach poprzecznych, szczególnie na ostatnim kręgu szyjnym, znajdują się szczątkowe żebra szyjne. U młodych ptaków łączą się one z wyrostkami poprzecznymi za pomocą więzadeł, które kostnieją w późniejszym okresie życia.

Część piersiowa kręgosłupa jest krótka i przeważnie nieruchoma. U kury jest 7, u kaczki i gęsi 9 kręgów piersiowych. U kury kręgi od 2 do 5 są zrośnięte ze sobą; kręg 6 jest wolny, a kręg 7 zrasta się z kręgiem lędźwiowym. Zrośnięte wyrostki kolczyste u kury tworzą grzebień kostny. Podobnie połączone są u kury wyrostki poprzeczne.

Kręgi lędźwiowe i krzyżowe, w liczbie od 11 do 14, zrastają się i tworzą część miedniczną kręgosłupa. U pisklęcia zrastają się ze sobą, z ostatnimi kręgami piersiowymi oraz z pierwszymi 3-7 kręgami ogonowymi, tworząc kość lędźwiowo-krzyżową (os lumbosacra- le). Kość lędźwiowo-krzyżowa, zrastając się z kośćmi biodrowymi, tworzy sklepienie jamy brzusznej (rys. 2).

 

Załączony plik  rysunek.2.jpg   149,34 KB   1 Ilość pobrań

 

Miednica i kość lędźwiowo-krzyżowa kury:

1 - ostatnie żebro, 2 - kość biodrowa, 3 - kość lędźwiowo-krzyżowa, 4 - otwór zasłonowy, 5 - zagłębienie dla nerki, 6 - kość kulszowa, 7 - kość łonowa.

 

Kręgów ogonowych u kury jest 5-6, u kaczki i gęsi 8. Ostatni kręg ogonowy jest największy i utworzony jest z 4-6 zawiązków embrionalnych. Jest to tzw. pygostyl.

 

1.1.2. Żebra

 

Żebra pierwsze i drugie, często także trzecie oraz ostatnie, nie łączą się z mostkiem (rys. 1). Żebra, które nie mają połączenia z mostkiem i kończą się wolno w mięśniach, zestawiają się z trzonami i wyrostkami poprzecznymi odpowiadających im kręgów, a ostatnie żebro - z kością lędźwiowo-krzyżową.

Żebra mostkowe (4 pary u kury) oraz ostatnia para żeber składają się z części dokręgowej i skostniałej części domostkowej. Część dokręgowa żebra ma główkę i guzek, które łączą się z trzonem i wyrostkiem poprzecznym kręgów piersiowych. Obie części żeber tworzą kąt otwarty doczaszkowo. Koniec domostkowy żeber jest zakończony dwoma małymi guzkami stawowymi, którymi łączą się z dołkami mostka.

Części dokręgowe pośrodku oddają doogonowo skierowane wyrostki haczykowate (processus uncinati), które łączą się więzadłami z zewnętrzną powierzchnią następnego żebra. Kuraki mają 7, kaczki i gęsi 9 par żeber.

 

1.1.3. Mostek

 

Mostek jest na ogół dużą, szeroką płytką kostną z lekko wklęsłą powierzchnią wewnętrzną. Pośrodkowo na wypukłej powierzchni zewnętrznej znajduje się silny i wysoki, obniżający się doogonowo grzebień mostka, który powiększa powierzchnię przyczepu mięśni piersiowych. Grzebień mostkowy jest szczególnie duży i silny u ptaków o dużych zdolnościach lotu. U kury (rys.3, 4) mostek przechodzi doczaszkowo w 3 wyrostki.

 

Załączony plik  rysunek.3.jpg   66,55 KB   1 Ilość pobrań

 

Mostek kury od strony brzusznej - opisy patrz rys. 4

 

Załączony plik  rysunek.4.jpg   80,33 KB   0 Ilość pobrań

 

Mostek i obręcz kończyny piersiowej kury od strony brzusznej:

1 - obojczyk, 2 - kość krucza, 3 - łopatka, 4 - mostek, 5 - grzebień mostka, 6 - wcięcie mostka, 7 - wyrostek piersiowy, 8 - wyrostek brzuszny mostka

 

W części doogonowej znajduje się po każdej stronie wcięcie mostkowe, które u kaczki i gęsi (rys.5,6) jest zamknięte poprzecznym więzadłem; u gęsi niekiedy znajduje się przegroda kostna (rys.3,4).

 

Załączony plik  rysunek.5.jpg   75,7 KB   0 Ilość pobrań

 

Mostek i obręcz kończyny piersiowej kaczki – opis patrz rysunek 6

 

Załączony plik  rysunek.6.jpg   72,37 KB   0 Ilość pobrań

 

Mostek i obręcz kończyny piersiowej gęsi: 1 - obojczyk, 2 - kość krucza, 3 - łopatka, 4 - mostek, 5 - grzebień mostka, 6 - wcięcie mostka

 

U kury wcięcia te są szczególnie głębokie i dzielą mostek na krótką płytkę mostkową oraz 3 długie doogonowe wyrostki. Środkowy wyrostek jest najdłuższy i jest przedłużeniem grzebienia mostka (rys.3,4).

Od obu bocznych wyrostków (processus abdominales) oddzielają się w pobliżu ich podstawy cienkie, boczne, zakończone rozszerzeniem wyrostki piersiowe (processus thoracici).

Na doczaszkowej części krawędzi bocznej mostka znajdują się dołki stawowe dla domostkowych części żeber, a doczaszkowo na dobrzusznej powierzchni mostka - powierzchnie stawowe dla kości kruczych.

 

1.1.4. Kości głowy

 

Kości głowy (ossa capiti) zrastają się bardzo wcześnie. Szwy widoczne są tylko u kilkudniowych piskląt.

Mózgowioczaszka i trzewioczaszka u ptaków domowych są od siebie wyraźnie oddzielone głębokimi oczodołami, między którymi w płaszczyźnie pośrodkowej znajduje się przegroda międzyoczodołowa (rys.7,8,9).

 

Załączony plik  rysunek.7.jpg   50,25 KB   1 Ilość pobrań

 

Czaszka kury od strony bocznej: 1 - kość międzyszczękowa, 2 - kość nosowa, 3 - kość łzowa, 4 - kość czołowa, 5 - przegroda międzyoczodołowa, 6 - kość ciemieniowa, 7 - kość potyliczna, 8 - kość czworoboczna, 9 - kość bębenkowa, 10kość podniebienna, 11 - kość szczękowa, 12 - żuchwa, 13 - otwór potyliczny wielki, 14 - kłykieć potyliczny, 15 - kość klinowa, 16 - kość skrzydłowa, 17 - kość skroniowa

 

Załączony plik  rysunek.8.jpg   108,9 KB   0 Ilość pobrań

 

Czaszka kury od strony podstawy:

1 - otwór potyliczny wielki, 2 - kłykieć potyliczny, 3 - otwór nerwu podjęzykowego, 4 - otwór nerwu błędnego, 5 - otwór naczyniowy, 6 - kość potyliczna, 7- kość klinowa, 8 - kość czworoboczna, 9 - kość skrzydłowa, 10 - kość jarzmowa, 11 - kość podniebienna, 12 - kość łzowa, 13 - kość nosowa, 14 - wyrostek podniebienny kości międzyszczękowej, 15 - nozdrza, 16 - kość międzyszczękowa, 17 - kość szczękowa

 

Załączony plik  rysunek.9.jpg   42,67 KB   0 Ilość pobrań

 

Czaszka kaczki od strony bocznej: 1 - kość międzyszczękowa, 2 - kość szczękowa, 3 - lemiesz, 4 - kość nosowa, 5 - kość łzowa, 6 - przegroda międzyoczodołowa, 7 - kość czołowa, 8 - kość skroniowa, 9 - kość ciemieniowa, 10 - kość potyliczna, 11 - kość czworoboczna, 12 - kość skrzydłowa, 13 - kość podniebienna, 14 - żuchwa

 

Mózgowioczaszka jest kulista, ma jeden kłykieć potyliczny. Ogranicza ona małą jamę czaszki. Kości czaszki ptaków mają większe zatoki niż u zwierząt ssących. Długość mózgowioczaszki u kury zależy od rasy i przeciętnie wynosi 26,3 mm, u gęsi 41 mm; jej wysokość i szerokość u kury wynosi 21,7 i 23 mm, u gęsi - 31,5 i 30 mm.

Mózgowioczaszka jest zbudowana z 3 kości nieparzystych: potylicznej (o jednym kłykciu), klinowej i sitowej oraz 3 kości parzystych - czołowej, ciemieniowej i skroniowej.

Trzewioczaszka charakteryzuje się długą kością międzyszczękową i żuchwą, które stanowią główną część zrębu kostnego dzioba. Kości te pozbawione są zębów, w miejscu których znajduje się płytka rogowa. Żuchwa jest zbudowana z wielu kości. W trzewioczaszce rozróżnia się 3 kości nieparzyste - międzyszczękową, lemiesz i żuchwę oraz 7 kości parzystych - szczękową, nosową, jarzmową, łzową, podniebienną, skrzydłową i czworoboczną. Do trzewioczaszki należy kość gnykowa, która u ptaków nie jest związana z podstawą czaszki.

Kość międzyszczękowa jest zbudowana z połówek, które już u pisklęcia zrastają się w jedną kość. U ptaków przyjmuje ona różny kształt, szczególnie jako koniec dzioba.

Kość szczękowa jest mała i stanowi boczne ograniczenie górnej części dzioba, a jej wyrostek podniebienny z także drugostronnym tworzy podniebienie kostne.

U kury wyrostki podniebienne nie łączą się w płaszczyźnie pośrodkowej.

Żuchwa jest podstawą dolnej części dzioba. Kształt jej jest charakterystyczny dla poszczególnych gatunków ptaków. Zbudowana jest ona z 11 części, które już bardzo wcześnie zrastają się w jedną całość.

Kość czworoboczna, której brak u ssaków, łączy żuchwę z kością skroniową. Ma ona kształt nieregularnego czworokąta.

Kość gnykowa zbudowana jest z nieparzystego trzonu i dwóch gałęzi. Gałęzie łączą się z czaszką za pomocą mięśni, a trzon stanowi podporę języka.

 

1.1.5. Kości kończyny piersiowej (skrzydła)

 

Obręcz kończyny piersiowej jest kompletna, bo wykształcone są wszystkie 3 kości: łopatka, kość krucza i obojczyk (rys.4-6).

Łopatka (scapula) jest wąska i długa oraz lekko wygięta. Układa się wzdłuż kręgosłupa. Końcem doczaszkowym zestawia się stawowo z pozostałymi kośćmi obręczy piersiowej, a koniec doogonowy znajduje się w mięśniach (rys.4,6).

Kość krucza (os coracoideum) jest dobrze rozwinięta. Jednym końcem łączy się z łopatką i obojczykiem, a drugim końcem z mostkiem.

Obojczyk (clavicula) jest wąską, wygiętą łukowato kością. Łączy się jednym końcem z łopatką i kością kruczą, a drugim końcem zrasta się z drugostronnym obojczykiem, tworząc tzw. widełki (furcula).

Kość ramienna jest długa. Jej koniec bliższy łączy się stawowo z kością kruczą i łopatką, a koniec dalszy zestawia się z kośćmi przedramienia. Z kości przedramienia (ossa antebrachii) słabiej jest wykształcona kość promieniowa (radius).

Kość łokciowa jest długa, gruba, o trzonie wygiętym łukowato.

Nadgarstek ma tylko 2 kości nadgarstka - promieniową i łokciową.

Z kości śródręcza wykształcają się kości III i IV, które końcami zrastają się ze sobą. Do kości III przylega kość II w postaci gruzowatości. Ręka ptaka to palce II, III i IV, z tym że palec II jest jednoczłonowy.

 

1.1.6. Kości kończyny miednicznej

 

Miednica, którą tworzą kości miedniczne, nie ma spojenia miednicznego. Jama miedniczna jest otwarta od strony dobrzusznej.

Kość biodrowa jest najlepiej rozwinięta; zrośnięta jest z drugostronną kością biodrową i kością lędźwiowo-krzyżową.

Kość kulszowa jest przedłużeniem kości biodrowej i również jest zrośnięta z kością lędźwiowo-krzyżową, czyli kości biodrowe i kulszowe wchodzą w skład sklepienia jamy miednicznej (rys.2).

Kość łonowa jest mała i wydłużona. Układa się ona wzdłuż dobrzusznej krawędzi kości kulszowej.

Kość udowa jest dobrze rozwinięta i ma podobne szczegóły budowy, jakie występują na kościach udowych ssaków.

Kości podudzia (ossa cruris) to: długa i prosta kość piszczelowa (tibia) i kość strzałkowa (fibula), której wolny koniec trzonu zrośnięty jest z trzonem kości piszczelowej. Koniec dalszy kości piszczelowej zrasta się z kośćmi stępu.

Kości śródstopia II, III i IV zrastają się ze sobą i dalszym szeregiem kości stępu w jedną dużą kość zwaną skokiem albo kością stępowo-śródstopową. Kość ta na końcu dalszym ma trzy bloczki stawowe, które łączą się z pierwszymi członami II, III i IV palca.

 

1.1.7. Połączenia kości

 

Połączenia kręgosłupa. Większa część kręgów jest zrośnięta ze sobą. Ruchomo połączone są kręgi szyjne, niektóre kręgi piersiowe oraz kręgi ogonowe. Kręg szyjny I ma wgłębienie stawowe do połączenia się z kłykciem potylicznym oraz z zębem kręgu II. Staw szczytowo-potyliczny jest stawem wieloosiowym o dużej ruchomości. Trzony dalszych kręgów szyjnych łączą się za pomocą krążków międzykręgowych, a łuki kręgowe - więzadłami. Wyrostki stawowe kręgów, podobnie jak u zwierząt ssących, łączą się stawowo; trzony niezrośniętych kręgów piersiowych łączą się ze sobą. Połączenie kręgów ogonowych jest luźne.

Żebra łączą się z trzonami i wyrostkami poprzecznymi kręgów piersiowych za pomocą główki i guzka. Połączenie stawowe istnieje również między częścią dokręgową i domostkową żebra. Wyrostki haczykowate żeber łączą się za pomocą więzadeł z zewnętrzną powierzchnią następnego żebra.

Połączenia kości głowy. Kości głowy łączą się za pomocą szwów, które bardzo wcześnie kostnieją.

Żuchwa zestawia się z sąsiednimi kośćmi za pomocą kości czworobocznej .

Połączenia kości kończyny piersiowej (skrzydła). Łopatka łączy się za pomocą więzadeł z żebrami, a chrząstka włóknista - z bliższym końcem kości kruczej, z połączenia dalszych końców obu obojczyków powstają tzw. widełki, mające wyrostek, który łączy się więzadłami z doczaszkowym końcem grzebienia mostka. Bliższe końce widełek zespalają się silnym więzadłem z łopatką i kością kruczą. Kość krucza połączona jest stawowo z mostkiem.

Staw ramienny jest połączeniem kąta stawowego łopatki, bliższego końca kości kruczej i główki kości ramiennej.

Staw łokciowy jest również stawem złożonym. W skład jego wchodzą powierzchnie stawowe kości ramiennej, promieniowej i łokciowej. Kości promieniowa i łokciowa połączone są zwykle ze sobą nieruchomo. Wyraźne są więzadła poboczne, wzmacniające torebkę stawową.

Połączenia kości kończyny miednicznej. Kość miedniczna łączy się z kręgosłupem kościozrostem.

Staw biodrowy, którym jest połączenie główki kości udowej z panewką miedniczną, jest stawem kulistym o dużej ruchomości.

Staw kolanowy stanowi połączenie kości udowej, piszczelowej i strzałkowej. W stawie kolanowym znajdują się 2 łąkotki: przyśrodkowa i boczna, połączone więzadłami ze sobą i z kośćmi. Połączenie kości piszczelowej i strzałkowej jest nieruchome.

W związku ze zrostem kości stępu zachował się tylko staw śródstępowy.



#2 Maxell

Maxell

    Uzależniony od forum

  • Moderatorzy
  • 23010 postów
  • MiejscowośćBełchatów

Napisano 27 mar 2017 - 17:53

1.2. Układ mięśniowy

 

Mięśnie ptaków są od siebie oddzielone małą ilością tkanki łącznej; grubość włókien mięśniowych zależy od rasy oraz wieku i płci.

U ptaków latających mięśnie skrzydeł są blade (białe), a mięśnie kończyn miednicznych i kręgosłupa - ciemne (czerwone). U ptaków o słabym locie, np. u kury, różnice w zabarwieniu mięśni są niewielkie.

Mięśnie kończyn mają długie ścięgna, które w wielu przypadkach kostnieją już we wczesnym okresie życia.\

Mięsień skórny szyi (musculus cutaneus colli) składa się z 2 pokładów: powierzchownego, o poprzecznym przebiegu włókien mięśniowych, i głębokiego, którego włókna biegną podłużnie. Przykrywa on mięsień równoległoboczny.

 

Załączony plik  rysunek.10.jpg   97,18 KB   1 Ilość pobrań

 

Umięśnienie kury: 1 - m. prosty głowy dobrzuszny (m. rectus capitis ventralis), 2 - m. prosty głowy boczny (m. rectus capitis lateralis), 3 - m. prostownik szyi długi (m. extensor cervicis longus), 4 - m. złożony (m. complexus), 5 - m. międzypoprzeczne szyi (m. intertrans versarii cervicis), 6 - m. długi szyi (m. longus colli), 7 - m. piersiowy (m. pectoralis), 8 - m. brzuchaty przyśrodkowy (m. gastrocnemius medialis), 9 - m. płaszczowaty (m. soleus) i strzałkowy długi (m. peroneus longus), 10 - m. zginacz palcowy głęboki (m. fiexor digitorum profundus), 11 - m. brzuchaty boczny (m. gastrocnemius lateralis), 12 - m. dwugłowy uda - głowa krótka (m. biceps femoris - caput breve), 13 - m. skośny brzucha zewnętrzny (m. obliquus abdominis externus), 14 - m. półścięgnisty (m. semitendinosus), 15 - m. zwieracz odbytu (m. sphincterani), 16 - m. łonowo-ogonowy (m. pubococcygeus), 17 - m. unosiciel odbytu (m. levatorani), 18 - m. unosiciel ogona (m. levator coccygis), 19 - m. dwugłowy uda - głowa długa (m. biceps femoris - caput longum), 20 - m. napinacz powięzi szerokiej (m. tensor fasciae latae), 21 - m. najdłuższy uda, czyli krawiecki (m. longissimus femoris s. sartorius), 22 - m. łokciowy długi (m. anconeus longus), 23 - m. dwugłowy ramienia (m. biceps brachii)

 

1.2.1. Mięśnie skórne

 

Zadaniem ich jest układanie piór w zależności od potrzeb. Występują one jako błony mięśniowe w okolicy szyi, klatki piersiowej, powłok brzusznych i na skrzydłach.

 

1.2.2. Mięśnie głowy

 

W układzie mięśniowym głowy brak, w porównaniu ze ssakami, mięśni warg, policzków, nosa i małżowiny usznej. Są tylko mięśnie dzioba, a znajdujące się tu mięśnie skórne służą do stroszenia piór.

Mięsień dwubrzuścowy żuchwy (musculus digastricus) złożony jest z 3 części: powierzchownej, środkowej i wewnętrznej. Są one dobrze rozwinięte u kaczki i gęsi; u kury część środkowa jest ścięgnista. Mięsień ten rozpoczyna się na kościach potylicznej i ciemieniowej, a kończy na żuchwie.

Mięsień skroniowy (musculus temporalis) składa się z 5 części, z których dwie znajdują się bocznie (u kaczki i gęsi ścięgniste), a trzecia, czwarta i piąta część rozpoczynają się na kości czworobocznej i przymocowują się do żuchwy.

Mięśnie skrzydłowe (musculi pterygoidei) u kury 2, u kaczki i gęsi 4 części, rozpoczynają się na kościach: podniebiennej, skrzydłowej i szczękowej, a kończą się na żuchwie.

 

1.2.3. Mięśnie szyi i tułowia

 

1.2.3.1. Mięśnie szyi, karku i grzbietu

 

Mięsień biodrowo-żebrowy (musculus iliocostalis) rozpoczyna się na doczaszkowo-grzbietowej krawędzi kości biodrowej oraz licznymi wiązkami na wyrostkach poprzecznych kręgów i na żebrach. Biegnie on doczaszkowo i przyczepia się do żeber i kręgów szyjnych.

Mięsień najdłuższy grzbietu (musculus longissimus dorsi) rozpoczyna się na kości biodrowej oraz wyrostkach kolczystych i poprzecznych następnych kręgów. Jego wiązki mięśniowe przechodzą w mięsień najdłuższy szyi.

Mięsień najdłuższy szyi (musculus longissimus cervicis) biegnie od żeber i wyrostków poprzecznych kręgów piersiowych. Jego wiązki powierzchowne są bezpośrednim przedłużeniem mięśnia biodrowo- -żebrowego lub bocznej części mięśnia najdłuższego grzbietu. Zrasta się on z mięśniami szyi.

Mięsień półkolczysty szyi (musculus semispinalis cervicis) rozpoczyna się 7 wiązkami na wyrostkach poprzecznych 2-5 kręgu szyjnego i przyczepia się na wyrostkach stawowych następnych kręgów szyjnych.

Mięsień dwubrzuścowy szyi (musculus biventer cewicis) bierze początek z powierzchownej części mięśnia kolczystego na wysokości I kręgu piersiowego i przyczepia się do kości potylicznej.

Mięsień złożony (musculus complexus) biegnie od wyrostków poprzecznych 3-4 (5-6) kręgów szyjnych do kości potylicznej.

Mięsień kolczysty grzbietu (musculus spinalis dorsi) rozpoczyna się na wyrostkach kolczystych kręgów piersiowych i przymocowuje się wiązkami mięśniowymi do wyrostków stawowych pierwszego kręgu piersiowego i ostatniego kręgu szyjnego. Druga część mięśnia zaczepia się 6 wiązkami mięśniowymi na wyrostkach kolczystych kręgu piersiowego i ostatniego kręgu szyjnego, a przyczepia do wyrostków stawowych środkowych kręgów szyjnych.

Mięsień kolczysty szyi (musculus spinalis cewicis) biegnie od wyrostków kolczystych kręgów szyjnych i przymocowuje się do wyrostków stawowych pierwszych pięciu kręgów szyjnych.

Mięsień wielodzielny grzbietu i szyi (musculus multifidus dorsi et cewicis) rozpoczyna się na wyrostkach poprzecznych ostatnich kręgów piersiowych oraz w okolicy szyjnej od wyrostków poprzecznych pierwszego kręgu piersiowego i ostatniego kręgu szyjnego.

Mięśnie obrotowe krótkie i długie (musculi rotatores breves et longi) rozpoczynają się na wyrostkach poprzecznych kręgów, a kończą się na doogonowych wyrostkach stawowych następnych kręgów.

Mięsień międzykolczysty (musculus interspinalis) wypełnia przestrzenie między wyrostkami kolczystymi kręgów piersiowych i lędźwiowych.

Mięśnie międzypoprzeczne (musculi intertransversarii) znajdują się między wyrostkami poprzecznymi dwóch kręgów.

Mięsień prosty głowy grzbietowy większy i mniejszy (musculus rectus capitis dorsalis major et minor) rozpoczyna się ścięgniście na wyrostkach kolczystych drugiego kręgu szyjnego oraz na skrzydłach pierwszego kręgu szyjnego, a kończy się na kości potylicznej.

Mięsień długi szyi i głowy boczny (musculus longus cewicis et capitis lateralis) zawiera część mięśnia prostego głowy bocznego i mięśni skośnych głowy (musculus rectus capitis lateralis et musculi obliqui capitis). Rozpoczyna się na wyrostkach poprzecznych 2-5 kręgu szyjnego i umocowuje się na pierwszych kręgach szyjnych oraz kości potylicznej.

Mięsień długi szyi (musculus longus colli) biegnie od ostatnich kręgów piersiowych do kręgów szyjnych (do drugiego włącznie).

Mięsień długi głowy (musculus longus capitis) rozpoczyna się na 1-7 kręgu szyjnym i przyczepia się na trzonie kości potylicznej. Tworzy on przedłużenie mięśnia długiego szyi.

Mięsień prosty głowy boczny (musculus rectus capitis lateralis) bierze początek na dobrzusznej powierzchni 2-5 kręgu szyjnego, a kończy się na trzonie kości potylicznej.

 

1.2.3.2. Mięśnie klatki piersiowej

 

Mięśnie międzyguzkowe (musculi intertuberculares) są małe, częściowo zrośnięte z mięśniami międzypoprzecznymi. Znajdują się między główką żebra a trzonem kręgu poprzedzającego.

Mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne i wewnętrzne (musculus intercostales externi et interni) działają podobnie jak u ssaków.

Mięśnie dźwigacze żeber (musculus levatores costarum) rozpoczynają się na wyrostkach poprzecznych kręgów piersiowych i ostatnich kręgów szyjnych. Wiązki mięśniowe tych mięśni o przebiegu dobrzusznym i doogonowym kończą się na żebrach.

Mięsień pochyły (musculus scalemis) biegnie od wyrostka poprzecznego ostatniego kręgu szyjnego i kończy się na 1 lub 2 żebrze.

Mięsień poprzeczny klatki piersiowej (musculus transversus thoracis) u kury i kaczki rozpoczyna się 3 wiązkami mięśniowymi na wewnętrznej powierzchni pierwszych żeber mostkowych, a kończy się na mostku.

 

1.2.3.2. Mięśnie brzucha

 

Mięsień skośny brzucha zewnętrzny (musculus obliquus abdominis externus) rozpoczyna się 4-7 wiązkami na wewnętrznej powierzchni żeber i wyrostkach haczykowatych żeber. Kończy się cienkim rozcięgnem na bocznej krawędzi mostka, a w kresie białej (linea alba) łączy się z drugostronnym.

Mięsień skośny brzucha wewnętrzny (musculus obliquus abdominis internus) biegnie od środka kości łonowej bocznie na kości biodrowej, a kończy się na ostatnim żebrze mostkowym w kresie białej oraz bocznej krawędzi mięśnia prostego brzucha.

Mięsień poprzeczny brzucha (musculus transversus abdominis) rozpoczyna się na dobrzuszno-bocznym brzegu kości łonowej i na kości biodrowej oraz wewnętrznej powierzchni żeber. Jego włókna mięśniowe przechodzą w rozcięgno, które zespala się z drugostronnym i umocowuje na mostku.

Mięsień prosty brzucha (musculus rectus abdominis) rozpoczyna się rozcięgnem od ostatniego żebra mostkowego i bocznej krawędzi mostka, a kończy się rozcięgnem na kości łonowej. W płaszczyźnie pośrodkowej zespala się z drugostronnym i tworzy kresę białą. Mięsień ten, oprócz pochewki ścięgnistej ma ścięgna śródmięśniowe.

Mięsień poprzeczny steku (musculus transversocmalis) rozpoczyna się rozcięgnem na kościach łonowej i kulszowej, a przymocowuje się w płaszczyźnie pośrodkowej razem z drugostronnymi doogonowo na brzegu steku (kloaki).

 

1.2.4. Mięśnie ogona

 

Mięsień unosiciel ogona (musculus levator coccygis) odpowiada grzbietowym mięśniom kręgosłupa okolicy ogonowej zwierząt ssących. Rozpoczyna się on dwiema częściami: doczaszkową i doogonową. Część doczaszkowa jest silniejsza i przyczepia się na wyrostkach kolczystych i poprzecznych ostatnich kręgów krzyżowych oraz kościach biodrowej i kulszowej, a część doogonowa na wyrostkach kolczystych kręgów ogonowych. Mięsień ten kończy się na wyrostkach kolczystych ostatnich kręgów ogonowych i na pygostylu.

Mięsień opuszczacz ogona (musculus depresor coccygis) rozpoczyna się dobrzusznie na wyrostkach poprzecznych ostatniego kręgu krzyżowego i wolnego kręgu ogonowego. Przymocowuje się na trzonach następnych kręgów ogonowych i pygostylu.

Mięsień ogonowy (musculus musculus coccygeus) składa się z mięśnia łonowo-ogonowego zewnętrznego i wewnętrznego (musculus pubococcygeus extremus et internus). Zewnętrzny biegnie od 2(4) zewnętrznych sterówek do kości łonowej, mieszając się z włóknami mięśnia skośnego brzucha wewnętrznego i mięśnia poprzecznego brzucha.

Mięsień łonowo-ogonowy wewnętrzny (musculus pubococcygeus) rozpoczyna się dobrzusznie na wyrostkach poprzecznych i trzonach ostatnich kręgów ogonowych i na pygostylu. Kończy się on szeroko na wewnętrznej powierzchni kości łonowej i kulszowej. U kaczki i gęsi przymocowuje się na 4-5 wewnętrznych sterówkach i ścięgnistym pasmem na pygostylu.

Mięsień biodrowo-ogonowy (musculus iliococcygeus) rozpoczyna się na kości biodrowej i kręgach ogonowych, a przymocowuje się grzbietowo na 4-5 zewnętrznych sterówkach.

Przepona u ptaków jest szczątkowa i nie tworzy przegrody mięśniowej między jamami piersiową a brzuszną. Szczątkową przeponą jest ścięgnista błona, wzmocniona wiązkami mięśniowymi, znajdująca się na dobrzusznej powierzchni płuc. Błona ta rozpoczyna się na kręgosłupie i umocowuje się do żeber.

 

1.2.5. Mięśnie kończyny piersiowej (skrzydła)

 

1.2.5.1. Mięśnie tułowiowo-piersiowe

 

Mięsień równoległoboczny (musculus rhomboideus) składa się z 2 części: mięśnia poprzecznego i głębokiego. Mięsień równoległoboczny powierzchowny (musculus rhomboideus superficialis) rozpoczyna się na wyrostkach kolczystych ostatniego kręgu szyjnego i pierwszych kręgów piersiowych. Przymocowuje się on do widełek.

Mięsień równoległoboczny głęboki (musculus rhomboideus profundus) przyczepia się na ostatnim kręgu szyjnym i pierwszych 3-4 kręgach piersiowych, a kończy się na dogrzbietowo-przyśrodkowym brzegu łopatki.

Mięsień zębaty dobrzuszny (musculus serratus ventralis) jest złożony z 3 części. Rozpoczyna się na pierwszych żebrach i przymocowuje się do łopatki i błony lotnej.

Mięsień unosiciel łopatki (musculus levator scapulae) biegnie od wyrostków poprzecznych ostatnich kręgów szyjnych do przyśrodkowej powierzchni łopatki.

Mięsień mostkowo-kruczy (musculus sternocoracoideus) rozpoczyna się na żebrach i mostku, a kończy się na kości kruczej.

Mięsień najszerszy grzbietu (musculus latissimus dorsi) składa się z 3 części: doczaszkowej, doogonowej i błony lotnej doogonowej. Rozpoczyna się na kręgach piersiowych, a kończy na łopatce, kości ramiennej i jako długie ścięgno napinające błonę lotną dochodzi do głowy mięśnia trójgłowego ramienia.

Mięsień piersiowy (musculus pectoralis). Rozróżnia się 3 części: piersiową, błony lotnej doczaszkowej i brzuszną.

Część piersiowa (pars thoracica) rozpoczyna się na mostku, żebrach mostkowych i widełkach, a kończy się na kości ramiennej.

Część błony lotnej doczaszkowej (pars propatagialis) biegnie jedną lub dwoma wiązkami mięśniowymi z części piersiowej i dochodzi do błony lotnej.

Część brzuszna (pars abdominalis) rozpoczyna się w skórze nad częścią piersiową i kończy się na kości ramiennej.

Mięsień nadkruczy (musculus supracoracoideus) przyczepia się na mostku, a przymocowuje na guzku kości ramiennej.

Mięśnie piersiowy i nadkruczy układają się symetrycznie po obu stronach grzebienia mostkowego i tworzą główny pokład mięśniowy.

 

1.2.5.2. Mięśnie łopatki i ramienia

 

Mięsień naramienny (musculus deltoideus) składa się z części, które rozpoczynają się na łopatce, widełkach i kości kruczej, a kończy się na kości ramiennej.

Mięsień łopatkowo-ramienny doczaszkowy (musculus scapulohumeralis cranialis) u kury jest mały. Rozpoczyna się na zewnętrznej powierzchni łopatki i biegnie do guzka przyśrodkowego kości ramiennej.

Mięsień łopatkowo-ramienny doogonowy (musculus scapulohumeralis caudalis) bierze początek na zewnętrznej powierzchni części doogonowej łopatki, a przyczepia się na guzku przyśrodkowym kości ramiennej. Oba te mięśnie są odpowiednikami mięśnia nad- i pod- grzebieniowego u zwierząt ssących.

Mięsień podłopatkowy (musculus subscapularis) przyczepia się na bocznym brzegu łopatki i na guzku przyśrodkowym kości ramiennej.

Mięsień dwugłowy ramienia (musculus biceps brachii) rozpoczyna się głową długą na kości kruczej i widełkach, a głową krótką ścięgniście na kości ramiennej. Obie głowy łączą się i kończą na dogrzbietowej powierzchni przedramienia w pobliżu stawu łokciowego.

Mięsień ramienny (musculus brachialis) biegnie od kości ramiennej do kości łokciowej.

Mięsień kruczo-ramienny (musculus coracobrachialis) jest złożony z 3 mięśni: podkruczy (musculus subcoracoideus), kruczo-ramienny doczaszkowy i doogonowy (musculus coracobrachialis cranialis et caudalis). Pierwszy z nich rozpoczyna się na mostku, łopatce i kości kruczej (u gęsi na mostku i widełkach), drugi - na kości kruczej, a trzeci - na kości kruczej i na mostku (kaczka, gęś). Wszystkie 3 części kończą się na kości ramiennej.

Mięsień trójgłowy ramienia (musculus triceps brachii). Jego głowa długa rozpoczyna się na łopatce, a obie głowy ramienne na wewnętrznej powierzchni kości ramiennej. Wszystkie 3 głowy kończą się na wyrostku łokciowym.

Błona lotna (patagium) jest fałdem skórnym, który rozpościera się od kości ramiennej do tułowia, jako błona lotna doogonowa (metapatagium), i przedramienia, jako błona lotna doczaszkowa (propatagium). Błona lotna jest wzmocniona mięśniami (musculi patagii).

 

1.2.5.3. Mięśnie przedramienia i dłoni

 

Rozróżnia się mięśnie prostowniki, zginacze oraz nawracające i odwracające.

Do mięśni prostowników należą:

Mięsień prostownik nadgarstka promieniowy i łokciowy (musculus extensor carpi radialis et ulnaris), które biegną od kości ramiennej do kości śródręcza.

Mięsień prostownik palcowy wspólny (musculus extensor digitalis communis) przyczepia się na kości ramiennej i długą gałęzią kończy się na I członie drugiego palca, a gałęzią krótką - na I członie pierwszego palca.

Mięśnie zginacze są następujące:

Mięsień zginacz nadgarstka promieniowy i łokciowy (musculus m. flexor carpi radialis et ulnaris) biegną od kości łokciowej do kości śródręcza I i II.

Mięsień zginacz palcowy powierzchniowy i głęboki (musculus flexor digitalis superficialis etprofiundus) rozpoczynają się od powięzi przedramienia i kości łokciowej, a kończą się na I i II członie drugiego palca.

Pozostałe mięśnie to: mięsień nawracający obły (musculus pronator teres) i odwracający (musculus supinator). Pierwszy jest złożony z 2 części, rozpoczynających się na kości ramiennej, a kończących się na kości promieniowej. Podobny przebieg ma również mięsień odwracający.

Mięśnie dłoni, jak mięśnie międzykostne i inne, są słabo wykształcone.

 

1.2.6. Mięśnie kończyny miednicznej

 

1.2.6.1. Mięśnie miednicy i uda

 

Mięsień biodrowy (musculus ilicus) biegnie od bocznej powierzchni kości biodrowej do kości udowej.

Mięsień lędźwiowy większy (musculus psoas major) rozpoczyna się na krawędzi panewki i jej okolicy, a kończy się na kości udowej.

Mięsień czworoboczny lędźwiowy (musculus ąuadratus lumborum) przyczepia się na doogonowej krawędzi ostatniego żebra i przymocowuje się na kości biodrowej.

Mięsień pośladkowy powierzchowny (musculus glutaeus superficialis), złożony z 3 części, rozpoczyna się na kości biodrowej, a kończy się w powięzi mięśnia czterogłowego uda.

Mięsień biodrowo-krętarzowy doogonowy (musculus iliotrochantericus posterior), jako drobny mięsień, biegnie od kości biodrowej do krętarza wielkiego.

Mięsień biodrowo-udowy zewnętrzny (musculus iliofemoralis externuś) ma podobny przebieg jak poprzedni.

Mięsień dwugłowy uda (musculus biceps femoris) ciągnie się od kości biodrowej i wyrostków poprzecznych 3 pierwszych kręgów ogonowych, a kończy się częściowo w powięzi mięśnia brzuchatego i częściowo na kości udowej.

Mięsień pólścięgnisty (musculus semitendinosus) biegnie od kości łonowej kulszowej do kości piszczelowej.

Mięsień najdłuższy uda, czyli krawiecki (musculus longissimus femoris sire sartorius), rozpoczyna się na kości biodrowej i wyrostkach kolczystych dwóch ostatnich kręgów piersiowych, a kończy na kości piszczelowej i rzepce.

Mięśnie przywodzące (musculi adductores) leżą w 2 warstwach między kością biodrową i kulszową a kością udową. U gęsi i kaczki rozpoczynają się tylko na kości kulszowej.

Mięsień czteroglowy uda (musculus ąuadriceps femoris) składa się tylko z 3 części, z tym że część boczna ma dwa przyczepy. Brak mięśnia prostego uda. Wszystkie części rozpoczynają się na kości udowej i kończą się na kości piszczelowej i rzepce.

Mięsień zasłonowy (musculus obturator) rozpoczyna się na kościach łonowej i kulszowej. Jego ścięgno przechodzi przez otwór zasłoniony i kończy się na kości udowej.

Mięsień czworoboczny uda (musculus ąuadratus femoris) biegnie od kości kulszowej do kości udowej.

 

1.2.6.2. Mięśnie podudzia i stopy

 

Zginaczami stawu skokowego są:

Mięsień piszczelowy przedni (musculus tibialis anterior) rozpoczyna się dwiema głowami na kościach udowej i piszczelowej, a kończy się na kości śródstopia.

Mięsień strzałkowy długi (musculus peronaeus) rozpoczyna się na kości piszczelowej, a kończy się na kości śródstopia.

Mięsień strzałkowy krótki (musculus peronaeus brevis) biegnie od kości strzałkowej i częściowo kości piszczelowej do kości śródstopia.

Do mięśni prostowników należą:

Mięsień trójgłowy łydki (musculus triceps surae). Jego dwugłowy mięsień brzuchaty (musculus gastrocnemius) rozpoczyna się na kości udowej, a mięsień płaszczkowaty (musculus soleus) - na kości piszczelowej. Ścięgna tych 3 głów łączą się i przymocowują częściowo do kości śródstopia, a częściowo, obejmując ścięgno mięśnia zginacza palców, dochodzą do palca.

Do mięśni zginaczy palców należą:

Mięsień zginacz palcowy stopy powierzchowny (musculus flexor digitorum superficialis) złożony z 3 mięśni przeznaczonych dla palców II, III i IV.

Mięsień zginacz palcowy stopy głęboki (musculus flexor digitorum pedis profundus) złożony jest z 2 mięśni. Ścięgna obu mięśni łączą się i są przeznaczone dla palców II-IV.

Mięsień podkolanowy (musculus popliteus) biegnie od kości strzałkowej skośnie do kości piszczelowej.

Mięsień prostownik palcowy stopy wspólny (musculus extensor digitalis pedis communis) jest mięśniem prostownikiem palców, rozpoczynającym się na kości piszczelowej. Jego ścięgno dzieli się na 3 części, które dochodzą do trzeciego członu palców II, III i IV.

Na śródstopiu znajduje się jeszcze wiele drobnych mięśni, jak zginacze, prostowniki, odwodziciele i przywodziciele niektórych palców.

 

Na podstawie materiałów Adama Olszewskiego, dla portalu wedlinydomowe.pl opracował Maxell


Użytkownik Maxell edytował ten post 27 mar 2017 - 17:55





Użytkownicy przeglądający ten temat: 5

0 użytkowników, 5 gości, 0 anonimowych