Skocz do zawartości

Wędliny domowe - forum korzysta z plików cookies. Więcej informacji znajdziesz na stronie: Polityka prywatności. W celu usunięcia tej wiadomości kliknij:    Akceptuję użycie plików cookies

Witaj na forum Wędzarniczej Braci


Logowanie » 

Rejestracja
Na naszym forum, tak jak na większości innych, musisz się zarejestrować by móc korzystać z wszystkich funkcji dostępnych dla użytkowników.

To bardzo prosta procedura, która zajmie Ci tylko chwilę, a dzięki temu będziesz mógł korzystać z dodatkowych funkcji niedostępnych dla użytkowników niezalogowanych.

Zakładając swoje konto będziesz mógł między innymi:
- rozpoczynać nowe tematy na forum,
- odpowiadać na posty innych,
- przeglądać załączone do postów zdjęcia,
- wysyłać prywatne wiadomości do innych użytkowników,
- dostawać powiadomienia o nowych postach.

Zachęcamy do rejestracji!!!
 

Zdjęcie

II. JĘZYK ŁOWIECKI - nazwy i określenia


  • Zaloguj się, aby dodać odpowiedź
Brak odpowiedzi do tego tematu

#1 Maxell

Maxell

    Uzależniony od forum

  • Moderatorzy
  • 25524 postów
  • MiejscowośćBełchatów

Napisano 12 lis 2012 - 14:38

JĘZYK ŁOWIECKI - nazwy i określenia (BN - 71/9240-02)

Uwagi ogólne

Język łowiecki jest bogatym językiem używanym w środowisku myśliwych. Początki jego sięgają czasów przedhistorycznych, gdy człowiek polował aby żyć i równocześnie tworzył do swoich celów określenia łowieckie. Powstawały one stopniowo w miarę rozwoju myślistwa, zmian sposobów polowania i postępów techniki. 3 ewolucją tworzenia się języka łowieckiego zaznajamiamy się. z dostępnych materiałów źródłowych.
Łowiectwo w Polsce, analogicznie do innych krajów, od setek lat stosuje własne nazwy na określenie poszczególnych gatunków zwierząt wolno żyjących, ich wieku, płci, cech morfologicznych a także na określenie czynności związanych z gospodarką łowiecką.
W piśmiennictwie oraz w mowie potocznej myśliwych spotykamy się z różnymi nazwami określającymi ten sam obiekt albo czynność. Wprowadzane dowolnie przez myśliwych lub autorów przyjęły się w różnym stopniu w słownictwie łowieckim, utrudniając jednak wzajemne porozumiewanie.
W celu wprowadzenia jednolitego znaczenia, dla pojęć powszechnie stosowanych w gospodarce łowieckiej, a, jednocześnie usunięcia niewłaściwych - szczególnie germanizmów i rusycyzmów - słownictwo łowieckie uporządkowano i ujednolicono.
Znajomość terminologii łowieckiej może ułatwić lekarzowi weterynarii porozumiewanie się z myśliwym i personelem placówek skupu dziczyzny, choćby dlatego, że w odpowiednich normach słownictwo to zostało przyjęte jako obowiązujące.
Należy jednak z naciskiem podkreślić, że słownictwa tego nie można wprowadzać do terminologii lekarsko-weterynaryjne z którą nie ma nic wspólnego. Stosowane w niewłaściwych okolicznościach brzmi sztucznie i pretensjonalnie, stając się śmieszną manierą.

Nazwy i określenia ogólne

- dziczyzna - mięso zwierząt łownych,
- gospodarka łowiecka - całokształt zagadnień związanych z hodowlą, ochroną i użytkowaniem zwierzyny,
- hodowla zwierzyny - zespół czynności mający na celu prawidłowe kierowanie zwierzostanem w celu uzyskania zaplanowanych wyników.

Rodzaje hodowli

- hodowla otwarta - w warunkach naturalnych (na dziko),
- hodowla półzamknięta - rozród i wychowanie potomstwa w pierwszym okresie jego życia odbywa się w warunkach zamkniętych, po czym przychówek, a niekiedy i całe stado zarodowe/wypuszcza się na wolność,
- hodowla zamknięta - w pomieszczeniach lub na terenie specjalnie w tym celu zagrodzonym,
- kłusownictwo - bezprawne przywłaszczenie lub usiłowanie przywłaszczenia, zwierzyny,
- łowiecki ośrodek hodowlany - obwód łowiecki (lub zespół obwodów) wysączony od wydzierżawienia, przeznaczony do prowadzenia, hodowli określonych gatunków zwierząt łownych
- łowiectwo - planowe gospodarowanie zwierzyną zgodnie z potrzebami gospodarki narodowej i wymaganiami ochrony przyrody,
- łowisko - teren stanowiący pewną całość przyrodniczą, na którym prowadzi się gospodarkę łowiecką,
- obwód łowiecki - wydzielony administracyjnie obszar gruntów, na którym istnieją warunki do prowadzenia gospodarski łowieckiej,
- ochrona zwierzyny - całokształt zabiegów zapewniający zwierzynie bezpieczeństwo i spokój na łowisku
- pozyskanie zwierzyny - wejście w posiadanie zwierzyny metodą odstrzału i odłowienia,
- sidlarstwo - chwytanie ptactwa w pętle,
- szkody łowieckie - a) szkody wyrządzane przez zwierzęta łowne w uprawach i plonach rolnych, sadach, lasach, b) szkody wyrządzane przez człowieka na gruntach uprawnych podczas polowania,
- wnykarstwo - zastawianie wnyków,
- zwierzostan - ogół zwierzyny jednego lub wszystkich gatunków występujący na określonym terenie, zwierzyna - zbiorowe określenie gatunków objętych urzędowym spisem zwierząt łownych,
- zwierzyna drobna - jenot, lis, borsuk, wydra, kuna leśna, tchórz, wiewiórka, zając, królik i wszystkie ptaki łowne, z wyjątkiem dropia,
- zwierzyna gruba - łoś, jeleń, daniel, sarna, dzik, muflon, ryś, drop,
- badyle - nogi łosia, jelenia, daniela,
- badylarz - łoś, byk, o porożu w kształcie krótkiej tyki z długimi palczastymi odnogami,
- baran - muflon samiec,
- bezoar - ciecz wydzielana z łzawic jeleni i danieli,
- bieg - noga dzika,
- bobki - odchody zwierzyny płowej, muflona, kozicy, zająca, królika.
- broda - a) narośl pokryta długim włosem, zwisająca pod szyją łosia, b) dolna część grzywy jelenia, byka,
- byk - samiec żubra, łosia, jelenia, daniela,
- bukowisko - okres godowy i miejsce godów łosi,
- byk łowny - samiec łosia, jelenia, daniela, o prawidłowym dobrze rozwiniętym porożu po przekroczeniu ustalonego wieku,
- byk przyszłościowy - samiec łosia, jelenia, daniela, który nie osiągnął określonego dla sztuk łownych wieku, a jego poroże nie wykazuje cech selekcyjnych,
- byk selekcyjny - samiec łosia, jelenia, daniela, który w określonym wieku nie nałożył poroża wymaganej jakości,
- byk stadny - jeleń byk władający chmarą w okresie rykowiska,
- cap - samiec kozicy,
- cewki - nogi sarny,
- chłyst - młody jeleń byk, który w okresie rykowiska przebywał w pobliżu chmary,
- chmara - stado żubrów, łosi, jeleni, danieli,
- chrapy - nozdrza żubra, zwierzyny płowej, muflona, kozicy,
- chyb - długa i gęsta szczecina na grzbiecie dzika,
- ciągnięcie - powolne wędrowanie żubrów, zwierzyny płowej, muflonów,
- cieczka - okres godowy niektórych gatunków zwierząt,
- cielę - żubr, jeleń, daniel - w pierwszym roku życia,
- czternastak - a) regularny-jeleń byk o 7 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny-jeleń byk o 7 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- dwudziestak - a) regularny-jeleń byk o 10 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny-jeleń byk o 10 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- dwudziestak - a.) regularny - jeleń byk o 11 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny-jeleń byk o 11 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- dwunastak - a) regularny - jeleń byk, lub wyjątkowo sarna kozioł o 6 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny- jeleń byk lub wyjątkowe sarna kozioł, o 6 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- dziesiątak - a) regularny-jeleń byk lub wyjątkowo sarna kozioł o 5 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny -jeleń byk lub wyjątkowo sarna-kozioł o 3 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej
- fajki - górne kły dzika
- fartuszek - pęk włosów przy sromie sarny,
- gach - samiec zająca
- gamrat - dzik samiec w okresie rui,
- gęba - pysk żubra, zwierzyny płowej, muflona, kozicy,
- gomuła - jeleń byk po zrzuceniu wieńca
- grandle - szczątkowe kły w górnej szczęce jelenia., inaczej haki
- grzywa - gęsta, długa sierść- na szyi łosia i daniela,
- gwizd - ryj dzika
- kapitalna sztuka - samiec zwierzyny grubej wyróżniający się bardzo silnym. porożem lub orężem i dużym ciężarem, ciała,
- kądziel - obfite, grzywiaste owłosienie szyi, karku i łopatek żubra,
- klępa - samica łosia inaczej łosza,
- komora - klatka piersiowa zwierzyny grubej $
- koza - samica sarny (inaczej siuta) i kozicy,
- kozioł - samiec sarny inaczej rogacz,
- koźlę - sarna w pierwszym roku życia,
- kraśny - tłusty jeleń, łoś, daniel,
- krowa - samica żubra,
- kwiat - ogon zwierzyny płowej i borsuka,
- locha - samica dzika,
- lustro - jasna plama na pośladkach zwierzyny płowej inaczej serwetka lub talerz,
- łania - samica jelenia, daniela,
- łańka - łania jelenia i daniela w drugim roku życia,
- łojny - tłusty jeleń, daniel,
- łosza - patrz klępa,
- łoszak - łoś w pierwszym roku życia,
- łyżki - uszy zwierzyny płowej,
- łzawnica - dołek łzowy,
- marczak - zając urodzony wczesną wiosną,
- miękkie - brzuch zwierzyny grubej,
- mnich - jeleń byk nie nakładający poroża lub o porożu zdeformowanym, w kształcie guzów lub wyrostków niższych od łyżek,
- myłkus - samiec zwierzyny płowej o zdeformowanym porożu
- nazimek - zając urodzony późną jesienią,
- odyniec - dzik samiec od 4 roku życia,
- omyk - ogon zająca,
- oręż - kły dzika,
- osiemnastak - a) regularny - jeleń byk o 9 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny - jeleń byk o 9 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- owca - samica, muflona,
- ósmak - a) regularny - jeleń byk lub wyjątkowo sarna kozioł o 4 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny - jeleń byk lub wyjątkowo sarna kozioł o 4 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- parkoty - okres godowy zajęcy,
- parostki - poroże sarny kozła,
- pędzel - kiść dłuższych włosów przy organie płciowym samców zwierzyny płowej i dzika,
- pióra - grubsza szczecina na przedniej części grzbietu dzika,
- połeć - bok grubego zwierza,
- poroże - twór kostny na głowie samców zwierzyny płowej,
- poroże nieregularne - poroże o niejednakowej liczbie odnóg na każdej z tyk,
- poroże regularne - poroże o jednakowej liczbie odnóg na każdej z tyk,
- poroże selekcyjne ~ poroże nienormalne lub niedostatecznie rozwinięte w stosunku do wieku zwierzęcia, poroże uwstecznione - poroże o cechach wskazujących na przekroczenie szczytowego rozwoju, przelatek - dzik w drugim roku życia. rapcie - racice dzika, rogacz - patrz kozioł, rosochy - poroże łosia,
- sadlisty - tłusty obrośnięty sadłem dzik, borsuk, samura - locha żyjąca samotnie i nie prowadząca potomstwa,
- sarna polna - sarna bytująca stale w środowisku polnym, selekt - samiec zwierzyny płowej o niepożądanych cechach zewnętrznych wskazujących na jego nieprzydatność dla hodowli,
- serwetka - patrz lustro,
- siuta - patrz koza,
- skoki - nogi zająca i królika.,
- skrom - tłuszcz zająca i królika,
- skromny - tłusty zając, królik,
- słuchy - uszy zająca, królika,
- smużek - skórka zająca., królika,
- spadły - chudy zwierz,
- strugi - siekacze zająca, królika,
- strzyże - włosy czuciowe zająca, przypominające wąsy,
- swąd - a.) woń jelenia byka w okresie godowym, b)woń dzika,
- suknia - sierść zwierzyny płowej,
- szable - kły w dolnej szczęce dzika.,
- szarak - zając,
- szesnastak - a) regularny - jeleń byk o 8 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny - jeleń byk o 8 odnogach na jednej tyce i mniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- szóstak - a) regularny - jeleń byk lub sarna kozioł o 3 odnogach na każdej tyce, b) nieregularny - jeleń byk lub sarna kozioł o 3 odnogach na jednej tyce i niniejszej liczbie odnóg na drugiej,
- szpicak - samiec łosia, jelenia, sarny w drugim roku życia, a daniela w drugim lub trzecim roku życia, których poroże składa się z 2 tyk pozbawionych odnóg,
- szydlarz - a) jeleń byk od 3 roku życia o tykach pozbawionych odnóg, b.) sarna kozioł od 3 roku życia o tykach pozbawionych odnóg i ostro zakończonych lub z bardzo krótką odnogą przednią i długim, ostrym grotem tyki,
- świece - oczy zwierzyny płowej,
- tabakiera - końcowa ruchoma część nosa dzika,
- talerz - patrz lustro,
- tryk - samiec muflona,
- trzeszcze - oczy zająca,
- turzyca - sierść zająca, królika,
- warchlak - dzik w pierwszym roku życia,
- wieniec - poroże jelenia byka,
- wycinek - dzik samiec w 3 roku życia,
- wyfarbowanie - okresowa zmiana sierści zwierzyny płowej,
- zwierzyna czarna - dzik,
- zwierzyna płowa - łoś, jeleń, daniel, sarna.
Nazwy i określenia dotyczące ptaków
- cieciorka - samica cietrzewia,
- cieki - nogi ptaków z rzędu kurowatych,
- farbówka - młoda kuropatwa, w okresie, gdy jej upierzenie przybiera barwę upierzenia kuropatwy dorosłej,
- klapki - młode, nielotne kaczki,
- korale - pąsowo-krwista brodawkowata skóra nad lub wokół oka kuraków; inaczej róża,
- kura - samica ptaków łownych z rzędu kuraków,
- młódka - młoda kuropatwa i przepiórka,
- pióro - ptactwo łowne,
- płaszcz - upierzenie grzbietu ptaka
- podlot - młoda kaczka, zaczynająca latać,
- róża - patrz korale,
- skoki - część nóg ptaka,
- starka - kuropatwa, przepiórka od drugiego roku życia,
- suknia - upierzenie ptaków łownych,
- widłówka - młoda kuropatwa po utracie środkowych sterówek,
- wiosła - nogi ptaków wodnych o palcach spiętych błoną pławną,
- wyfarbowanie - jesienna zmiana upierzenia młodych ptaków łownych
- zielonka - młoda kuropatwa w pierwszym upierzeniu,
Nazwy i określenia dotyczące zagospodarowania łowisk i urządzeń łowieckich
- bażantarnia - wydzielony teren wyposażony w urządzenia do hodowli bażantów,
- strażnik łowiecki - osoba wykonująca zawodowo lub społecznie zabiegi ochronne i hodowlane w obwodzie łowieckim, zatwierdzona przez władze administracyjne,
- woliera - osiatkowane pomieszczenie do przetrzymywania ptaków,
Nazwy i określenia dotyczące pozyskania i użytkowania zwierzyny
- badyle - dolne części przednich i tylnych kończyn łosia, jelenia i daniela poniżej stawu skokowego i nadgarstkowego,
- cewki - dolne części przednich i tylnych kończyn sarny poniżej stawu nadgarstkowego i skokowego
- comber - grzbietowo-lędźwiowa część tuszy łosia, daniela samy i zająca, od łopatki do udźców,
- dostrzelenie - dobicie strzałem zranionej zwierzyny,
- farba - krew zwierzyny,
- farbowanie - broczenie krwią przez zwierzynę,
- karawan - wóz przystosowany do przewozu ubitej zwierzyny
- kulkowanie - usuwanie jelit ptaka przez odbytnicę,
- łopatka - górna część kończyny przedniej łosia, jelenia, daniela, sarny i dzika, od stawu nadgarstkowego wzwyż,
- łysina, - powierzchnia skóry pozbawiona u łosia, jelenia, daniela, sarny, zająca sierści, u dzika szczeciny,
- narogi - płuca, serce wątroba i nerki zwierzyny grubej,
- obcierka - zadraśnięcie kulą zwierza, nie powodujące uszkodzenia kości lub narządów wewnętrznych,
- obielanie - zdejmowanie skóry ze zwierząt futerkowych,
- odłowy - chwytanie żywej zwierzyny,
- odstrzał - pozyskanie zwierzyny w czasie polowania, przy użyciu broni palnej,
- odstrzał redukcyjny - odstrzał w celu zmniejszenia nadmiernego zagęszczenia określonego gatunku zwierzyny,
- odstrzał: sanitarny - odstrzał w celu usunięcia s łowiska zwierząt chorych lub okaleczonych,
- odstrzał selekcyjny - odstrzał w celu usunięcia z łowiska zwierząt niepożądanych w dalszej hodowli,
- odstrzał zastępczy - odstrzał wykonywany w zastępstwie dzierżawcy lub zarządcy odłowu łowieckiego w razie niewykonania planu odstrzału zwierzyny,
- okres ochronny - ustalone rozporządzeniem terminy, w czasie których zabrania się pozyskiwać określone gatunki zwierząt łownych.
- okres polowania - ustalone rozporządzeniem terminy, w czasie których zezwala się na pozyskiwanie określonych gatunków zwierząt łownych,
- osmużenie - zdjęcie skory z zająca, królika,
- patrochy - niejadalne narządy wewnętrzne zwierzyny,
- patroszenie - usuwanie wnętrzności z ubitej zwierzyny,
- postrzałek - zwierzę łowne zranione strzałem,
- pusty strzał - strzał, przy którym kula przechodzi pod kręgosłupem nie uszkadzając kości ani organów wewnętrznych zwierzyny grubej,
- selekcjoner- myśliwy uprawniony przez Polski Związek Łowiecki do wykonywania odstrzału samców zwierzyny płowej,
- sfarbowanie - postrzelenie, zranienie zwierzyny,
- skłucie - dobicie grubej zwierzyny pchnięciem kordelasa. lub noża. myśliwskiego,
- strzał w komorę - strzał z boku w klatkę piersiową zwierzyny,
- strzelony - ubity, upolowany,
- ścinka - obcięta kulą sierść grubej zwierzyny,
- trofeum myśliwskie - spreparowana część ciała ubitej zwierzyny zachowana przez myśliwego,
- trzebić - usunąć jądra po ubiciu samca zwierzyny grubej,
- tusza - ciało ubitej zwierzyny grubej,
- tuszka - ciało ubitych, drobnych zwierząt łownych,
- świadectwo pochodzenia zwierzyny - dokument stwierdzający legalne pozyskanie zwierzyny,
- wnyki - pętle z drutu lub z linki stalowej używane przez kłusowników do chwytania zwierząt łownych,
- wnykarz - osoba zastawiająca wnyki.




Użytkownicy przeglądający ten temat: 0

0 użytkowników, 0 gości, 0 anonimowych