Nie chodzi o ogrzewanie tylko obróbkę skrzepu, mającą na celu jego osuszenie.
Dogrzewanie jest - ale nie musi - jednym z elementów tego procesu.
Poszczególne gatunki serów wymagają innej obróbki skrzepu w zależności od rodzaju sera, który chcemy uzyskać.
Obróbka skrzepu to sposób krajania i osuszania ziarna zgodny z recepturą. Jednak w praktyce receptura dot. obróbki jest tylko wskazówką ogólną; poszczególne etapy krojenia i przerwy miedzy nimi musi ustalić serowar na podstawie obserwacji obkurczania się skrzepu i osuszania ziarna.
Cyt. z "Praktycznego serowarstwa" Licznerskiego:
Mieszanie krajanki i gęstwy.
Krajanie kończymy w chwili, gdy uzyskamy ziarno o wymaganej wielkości, po czym następuje dalsze osuszanie gęstwy lecz już bez rozdrabniania. Do tego celu służą zwykle osobne mieszadła, ale można też mieszać lirą i podobnymi narzędziami, które w tym stanie twardości ziarna już nie rozdrabniają. Najczęściej używa się mieszadła szwajcarskiego w postaci mątwy, którą wykonuje się ruchy jak harfą, jednak z tą różnicą, że zakreśla się mniejsze koła sięgające swym obwodem od boku koła do środka jego dna. Mieszanie powinno być żwawe i rytmiczne, gdyż ziarna gęstwy mają skłonność do zlepiania się w bryłki. Mieszanie lirą odbywa się tak samo jak krajanie. W wannach amerykańskich odbywa się mieszanie grabiami lub kosiorkiem ruchem wzdłuż ścian. Jak do krajania tak też do mieszania gęstwy używa się przy przeróbce większych ilości mleka urządzeń mechanicznych.
Mieszanie ma na celu osuszenie" ziarna serowego, tj. usunięcie z niego nadmiaru serwatki. Korzysta się tu z pobudzonej ciepłem kurczliwości rozdrobnionego skrzepu oraz wpływu czasu tak na przebieg przesączania serwatki na zewnątrz ziarna, jak też rozwój bakterii wewnątrz. Nic tak nie wpływa na wyparcie serwatki z masy serowej, jak mieszanie w okresie obróbki wstępnej i podczas dogrzewania. Nawet prasowanie jest znacznie mniej skutecznym zabiegiem. Stwierdzono, że podczas obróbki gęstwy serowej na niektóre twarde sery typu ementalskiego usuwa się z niej w przytoczonych okresach około serwatki, zaś podczas prasowania tylko około 15%, licząc w stosunku do jej pierwotnej zawartości w mleku.
To wyjaśnia wiele i uwydatnia skutki niedostatecznego obrobienia masy serowej. Gdy jest za późno, nie pomoże i prasowanie.
Kiedy uważa się gęstwę za należycie osuszoną i przysposobioną podczas wstępnej obróbki?
Na to pytanie trudno odpowiedzieć, gdyż każdy gatunek sera wymaga pod tym względem innej miary. Sery miękkie wyrobione ze skrzepu mało rozdrobnionego wymagają niewielkiego upustu serwatki. Natomiast sery twarde wyrabia się z suchego ziarna, czyli o małej zawartości cieczy. Stopień utraty cieczy oraz stopień twardości ziarna bada serowar dotykiem, który mu prócz tego wskazuje jeszcze inne właściwości gęstwy, jak jej szorstkość, śliskość itp. Wyrabiając sery twarde uważamy wysuszenie ziarna za odpowiednie, jeżeli próbka gęstwy lekko ściśnięta w garści niełatwo się zlepia w całość, lecz daje się rozetrzeć w osobne ziarna, które powinny być w swej całej objętości jednakowo suche, zatem niegalaretowate wewnątrz a na zewnątrz otoczone twardą skórką. Trafnej oceny uczy praktyka.
Pomyłki i błędy popełnione w tym okresie produkcji trudno już naprawić w następnych okresach."